17 Jul 2018

Sự Khác Biệt Giữa Dây Câu Nhật Và Mỹ Sự Thật Đứng Dằng Sau Máy câu JDM

Trong khoảng thời gian từ thập niên 30 đến 50 của thế kỷ trước, tơ lụa là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn của Nhật Bản và hiếm có quốc gia nào qua mặt được nước này về xuất khẩu tơ lụa chất lượng cao. Ngày nay, tuy thế mạnh này đã chuyển sang các quốc gia có nhiều lợi thế hơn về chi phí như Trung Quốc và Braxin, công nghệ tơ lụa gần như biến mất tại Nhật Bản, nhưng kỹ nghệ chế tác và chất lượng tơ lụa của thời kỳ đỉnh cao này vẫn còn nguyên vẹn và thể hiện rõ nét trong nghành chế tác dây câu cá.

khuyen can cau

Khi Nhật Bản đang ở trong thời kỳ hoàng kim của ngành tơ lụa, dây câu Hoa Kỳ cũng đã phát triển rất sôi động, mở đầu bằng phát minh ra chất liệu Nylon 66 mono-polymer (thập niên 30) của hãng Dupont và nhanh chóng trở thành vật liệu chính cho dây câu. Thời đó, dây Nylon không đắt tiền, mạnh, trong suốt và khả năng chống mài mòn khá tốt. Theo thời gian, cùng với những đòi hỏi của thị trường, kỹ nghệ dây ngày một hoàn thiện, dây Nylon ngày nay cứng hơn, nhạy hơn mềm hơn nhờ bổ sung chất chống mài mòn và lớp phủ cho dây trơn mượt khi quăng, cải thiện khoảng cách quăng đáng kể.

Trò chơi câu cá ngày một phát triển, yêu cầu phải có một loại dây cứng hơn, nhạy hơn và tốc độ giãn nở thấp hơn Nylon. Và Kureha (Seaguar), một hãng dây Nhật Bản, đã tạo ra tiếng vang lớn vào năm 1971 với loại dây Fluorocarbon được cho là đáp ứng trọn vẹn yêu cầu đó. Thế nhưng, dây này dần dần phát lộ nhiều nhược điểm và người ta chỉ tìm thấy ở chúng sự hoàn hảo khi làm dây ngọn.

keo ca

Một hãng Nhật khác đã tỏ ra nhanh nhạy trong việc làm cho người dùng hài lòng hơn với Fluorocarbon, bằng cách nghiên cứu cho ra một loại dây Fluorocarbon mềm mại hơn bên trong nhưng bề mặt lại cứng: Fluorocarbon Super Hard Pro của Toray được giới thiệu vào năm 1992 đã thay đổi hoàn toàn các tiêu chuẩn về dây Fluorocarbon. Ngày nay, hầu hết câu thủ câu cá nước ngọt Nhật Bản dùng Fluorocarbon làm dây câu máy spinning. Dây Fluorocarbon chìm nhanh trong nước, giúp thẻo mồi mảnh có thể xuống tới tầm bắt cá mong muốn chỉ với chì nhỏ.


Với sự ra đời của nhiều loại dây Braid của các hãng sản xuất Nhật Bản, dây câu Nhật Bản trở thành một ẩn số với dân câu thế giới, và cùng với hàng loạt các sản phẩm cơ khí chính xác khác, dây câu Nhật trở thành một mặt hàng được ưa chuộng trên toàn cầu. Thế nhưng, mua dây câu Nhật cũng gặp phải một số phiền toái, nhất là khi bạn dùng với máy câu dành cho thị trường khác Nhật Bản. Điều này đến từ sự khác biệt trong tiêu chuẩn thử nghiệm sức kéo. Trước năm 1970, dây câu Nhật chủ yếu được định cỡ theo trọng lượng dây chứ không phải theo độ mạnh.

Dần dần, người Nhật tìm thấy cái hay trong định cỡ dây câu theo sức kéo LB của các hãng sản xuất dây Hoa Kỳ và nhanh chóng chuyển sang định cỡ dây theo sức kéo. Tuy nhiên, sau khi cải tiến sản phẩm, thử nghiệm và định cỡ sức kéo LB, các tiêu chuẩn dây của hai quốc gia Nhật Bản và Hoa Kỳ lại chuyển hướng theo hai cách khác nhau.

Trong khi các nhà sản xuất dây Hoa Kỳ giữ nguyên độ dày và duy trì định cỡ dây bằng sức kéo LB rồi truyền thông chúng là loại dây mạnh hơn hết, thì các nhà sản xuất Nhật Bản, cùng với một lực kéo LB tương tự như dây Hoa Kỳ,  lại chế tác dây mỏng hơn và truyền đi thông điệp “dây quăng xa hơn và bắt nhiều cá hơn”. Người dùng lấy làm ngạc nhiên khi cùng một lực tải LB mà dây câu Hoa Kỳ thì dày hơn dây của Nhật Bản.

cho ca dop moi

Năm 1940, một tổ chức gọi là Hiệp Hội Câu Cá Thể Thao Quốc Tế (International Game Fish Association viết tắt là I.G.F.A) ra đời và có ảnh hưởng rất lớn đến dây câu Nhật nói chung. IGFA đưa ra một tiêu chuẩn về cần, máy, dây, lưỡi câu cho các giải đấu câu cá thể thao quốc tế và buộc các đấu thủ phải tuyệt đối tuân theo.

Các giải đấu này nhằm tìm ra các kỷ lục câu cá thế giới,  và các kỷ lục này chỉ được ghi nhận khi người tham gia tuân thủ các qui tắc của IGFA. Các kỷ lục này được truyền bá rộng rãi trên thế giới và trở thành giải đấu danh giá nhất hành tinh, đề cao việc bảo vệ cá, bảo vệ môi trường. Người thắng giải phải là người có đạo đức có kỷ luật, chinh phục con cá tạo lập kỷ lục bằng khoa học, kỹ thuật, và ý thức tôn trọng luật lệ.


Theo qui tắc IGFA, dây câu phải đứt trước mức LB của dây. Các nhà sản xuất dây câu Nhật Bản lấy tiêu chuẩn chất lượng về dây của IGFA làm tiêu chuẩn chất lượng của dây câu Nhật nói chung và họ sản xuất dây có sức mạnh càng sát với mức thử nghiệm LB càng tốt nhưng không vượt qua mức đó (IGFA sẽ không công nhận kỷ lục nếu dây được sử dụng có độ mạnh lớn hơn mức LB xác định trên dây).

vot duoc ca

Khác với dây Nhật, dây câu Hoa Kỳ mạnh hơn mức LB mà nó xác định. Điều này có vẻ tốt cho người câu cá Bass nhưng chưa hẳn đã là mong muốn của hầu hết câu thủ. Những người muốn thử thách bản thân và lấy tinh thần thể thao làm kim chỉ nam được khuyên là nên dùng dây câu có chất lượng theo chuẩn IGFA để xác lập kỷ lục cho chính mình.

Bảng biểu dây câu Mỹ và Nhật Bản

DÂY NHẬT

LB-test

Dia (mm)

JP line# gou

1

0.090

#0.3

1.5

0.104

#0.4

2

0.128

#0.6

3

0.148

#0.8

4

0.165

#1

5

0.185

 

6

0.205

#1.5

8

0.235

#2

10

0.260

#2.5

12

0.285

#3

14

0.310

#3.5

16

0.330

#4

20

0.370

#5

22

0.405

#6

25

0.435

#7

30

0.470

#8

35

0.520

#10

40

0.570

#12

50

0.620

#14

55

0.660

#16

60

0.700

#18

70

0.740

#20

80

0.780

#22

90

0.810

#24

100

0.870

#28

 

DÂY HOA KỲ

Dia (mm)

LB-test

Dia (inch)

0.152

2

0.006

0.203

4

0.008

0.254

6

0.010

0.279

8

0.011

0.305

10

0.012

0.330

12

0.013

0.356

14

0.014

0.406

17

0.016

0.457

20

0.018

0.508

25

0.020

0.559

30

0.022

0.584

40

0.023

0.762

50

0.030

 

Bảng biểu trên cho thấy, hầu hết dây câu Nhật Bản mỏng hơn 1-2 mức so với dây câu Hoa Kỳ trong cùng một mức tải LB. Điều này không có nghĩa dây Nhật mạnh hơn. Người viết tin rằng, đối với dây câu, sức mạnh vật liệu cơ bản là giống nhau.

Sự khác biệt giữa dây câu Nhật Bản và Hoa Kỳ đôi khi gây ra phiền hà cho những ai mua máy câu dành cho thị trường Nhật Bản: Shimano và Daiwa (hai hãng chính gốc Nhật) sử dụng tiêu chuẩn dây Nhật Bản làm tiêu chuẩn định lượng dây cho ống chứa dây. Vì vậy, nếu bạn dùng dây của Hoa Kỳ vào máy câu Nhật Bản thì công suất chứa dây của máy sẽ giảm 10-20% so với con số thể hiện trên ống chứa dây, trừ phi bạn dùng các dòng dây có đường kính khá nhỏ như Stren Magnathin.

doi ca can cau

Nói về con số “gou” trong dây Nhật Bản. Dây 4lb ở Nhật gọi là dây #1 gou. Tương tự, dây 8lb là #2 gou.  Sức mạnh và độ nặng của dây tỉ lệ thuận với nhau và “gou” là để dễ hiểu và dễ nhớ. Hiện nay, dây câu cá mỏng nhất được ghi nhận là dây có đường kính #0.03 ( dây Tungsten Metal 1Lb). Dây này có đường kính chính xác là 0.029mm, khoảng 0.0011 inch tương đương 1/3 sợi tóc, chuyên dùng trong câu lure cá Ayu sống (thả cho con Ayu còn sống – gắn vào lưỡi câu – bơi xuống đáy sông và tận dụng sự tự nhiên của con mồi để nhữ những con Ayu khác tấn công và bị mắc lưỡi trên thân con Ayu cá mồi này.

Sự thật về đồ câu JDM (Japan Domestic Matket)

Năm 2008 các tín đồ của Stella dậy sóng, không chỉ bởi dòng máy câu Hi-End này có phiên bản mới, mà còn từ lời giải thích của Shimano Nhật Bản về bản nội địa và bản xuất khẩu của dòng máy câu huyền thoại này.

Từ lâu, giới sành chơi đều biết có hai phiên bản trong đồ câu Nhật dù có cùng tên gọi và cùng sản xuất tại Nhật Bản, điều này vốn thể hiện khá rõ trong catalogue. Dù rất ấm ức nhưng người dùng ngoài nước Nhật vẫn phải chấp nhận vì chúng thật sự khác nhau và mức giá cũng khác nhau, chọn dòng nào thuộc quyền của người mua. Thế nhưng năm 2008, Shimano lại cam đoan không có sự phân biệt nào giữa USA Stella và JDM Stella. Có chăng thì cũng chỉ ở dung mạo bên ngoài còn bên trong thì “cả hai như một”. 

may cau ca

Rắc rối nằm ở chỗ khách hàng không tin lời tuyên bố này. Họ bắt đầu lao vào một cuộc tìm kiếm, và nhiều vấn đề được mở ra sau đó: JDM Stella SW có tất cả 13 size, mỗi size lại phân theo tỉ số truyền động PG/ HG/ XG trong đó PG nghĩa là Power Gear - tỉ số truyền động thấp dành cho Jigging; HG là High Gear - tỉ số truyền động cao cho Popping;  XG là Extreme Gear hay Extra High Gear - tỉ số truyền động nhanh nhất.  Trong khi đó, USA Stella SW chỉ có 6 size, tên gọi đơn giản ví như SW 8000PG có chỉ số truyền động thấp phân biệt với 8000SW thông thường. Size 5000 là nhỏ nhất. Size 8000 và 10.000 có khung máy khá tương đồng, chỉ khác ống chứa dây. Size 18.000 có tỉ số truyền động cao (HG) và size 20.000 có tỷ số truyền động thấp (PG).

Bộ hãm của hai size lớn này có hai vòng đệm, đặt ở trước và sau ống chứa dây. Sức chứa của ống dây đủ cho một trận chiến với cá ngừ bò và Billfish.  Tranh luận nổ ra khắp các diễn đàn và người ta tin rằng so với JDM Stella, USA Stella được làm bằng vật liệu kém hơn; hệ truyền động tệ hơn; các cơ phận vận hành được tân trang lại; còn bạc đạn là loại rẻ tiền…

Để dập tắt tin đồn đang lan truyền với tốc độ chóng mặt, nhiều chuyên gia của hãng cùng các tay câu chuyên nghiệp buộc phải vào cuộc. Họ tháo rời từng chi tiết của cả hai loại máy, lập một bảng so sánh và đưa ra kết luận, rằng 100% cả USA Stella SW lẫn JDM Stella SW đều được làm từ một nhóm kỹ sư, chế tác trên cùng một dây chuyền,  sử dụng cùng một loại cơ phận vận hành và sản xuất cùng một thời điểm…

buoi chieu cau ca


Vậy thì tại sao JDM Stella lại đắt hơn USA Stella ? Đây quả là điều khó giải thích…Người Mỹ lại tiếp tục tìm kiếm: Tay quay của USA Stella SW có màu vàng còn JDM Stella SW lại có màu nòng súng; USA Stella SW có bao đựng khác với  JDM Stella SW; Và USA Stella SW có chữ khắc trên ống chứa dây khác với JDM Stella không có chữ “ARC spool”; Phía sau thân máy JDM Stella SW có in hàng chữ “Aero Wrap” trong khi USA Stella SW lại ghi "Aero Wrap II" và ở JDM Stella có số se-ri khắc trên chân máy (phục vụ bảo hành bảo trì ở Nhật Bản) còn ở USA Stella SW thì tuyệt nhiên không. Không màng phí vận chuyển 110 USD từ Nhật sang Mỹ, một vài tay chơi ở Mỹ quyết tâm mua cho được Stella nội địa Nhật dù phải trả đến 1,310 USD…

Đây không phải là trường hợp cá biệt mô tả sự “sính” Nhật trong thế giới câu cá, không chỉ giới hạn ở các quốc gia châu Á mà còn lan rộng nhiều nơi trên thế giới. Người ta luôn mong muốn mua được hàng Nhật chính hiệu, nói nôm na là hàng cho người Nhật dùng hay còn gọi là hàng JDM.

du lich cau ca

JDM là từ ám chỉ các sản phẩm được bán cho thị trường Nhật Bản, và trong nhiều trường hợp, chúng được phát triển đặc biệt để phù hợp với sở thích của khách hàng Nhật Bản. Đối với các dòng máy ngang, chúng được điều chỉnh thiết kế để người dùng có thể quăng được các thẻo mồi nhẹ, phù hợp với kiểu câu truyền thống của người Nhật. 

Thực ra, sản phẩm JDM không phải lúc nào cũng được sản xuất tại Nhật. Chỉ một số ít trong đó là được sản xuất tại Nhật Bản, đa phần còn lại được sản xuất tại các nhà máy bên ngoài Nhật Bản như Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc, Việt Nam...

Đồ câu JDM được thị trường thế giới đón nhận và đánh giá cao như ngày nay là phải ghi nhận công lao của các tay câu chuyên thi đấu của Mỹ, tuy nhiên như đã nói, sản phẩm JDM rất tuyệt nhưng chỉ phù hợp với con cá, người câu, cách câu Nhật Bản, khi ra thị trường khác, nó buộc phải thay đổi để phù hợp. Từ xưa, các nhà sản xuất Nhật Bản đã biết tạo ra các phiên bản tương tự bản JDM bằng cách điều chỉnh một số bộ phận cho tương thích với thị trường ngoài Nhật, gọi là hàng xuất khẩu. Khi thì tay quay - hàng xuất thường lớn hơn; khi thì ống dây- sâu hơn, khi thì cả tay quay và ống dây đều thay đổi.

Và giá cũng phải hạ xuống sao cho phù hợp với mức đầu tư của đa số dân câu bản địa và không quá chênh lệnh so với các đối thủ cạnh tranh. Nhiều người tin rằng so với hàng JDM, hàng xuất khẩu có vẻ bền hơn nhưng độ nhạy và hiệu suất sử dụng thì khó thể so sánh.

Nhiều câu thủ chuyên câu máy lure ngang nhận xét, sự khác biệt giữa hàng xuất và hàng JDM là khá rõ, nhất là ở các bộ phận như ống dây (cạn hoặc sâu); tay cầm (trang trí cầu kỳ hay đơn giản); số lượng bạc đạn; vật liệu chế tác level wind (đắt tiền hay thường); chi tiết trang trí trên khung máy; bộ phận star drag (bằng kim loại hay nhựa); phanh điều chỉnh sức xoay của ống dây (cao cấp hay hàng thường),..v…v… Linh kiện đồ câu JDM thường nhẹ hơn, tân tiến hơn và đáng tin cậy hơn.

Không phải lỗi của nhà sản xuất khi tạo ra một sự chênh lệch khá lớn trong mức chất lượng giữa sản phẩm JDM và xuất khẩu, vì giá bán trung bình của các loại máy câu, kể cả baitcasting lẫn spinning, thực tế hoàn toàn khác nhau, mức chênh khá lớn và hàng JDM luôn cao hơn rất nhiều.

Xem Thêm Bài Viết: Tìm Hiểu Về Công Ty Sản Xuất Cần câu Daiwa